Jak to działa: rozkładamy Kwintet Stephana na części pierwsze

Choć wydawać by się to mogło mało prawdopodobne, galaktyki mają zwyczaj żyć w większych skupiskach i dzieje się to tak często, że niewiele z nich uważa się za naprawdę odizolowane od innych. Spośród układów galaktyk wyróżnia się zazwyczaj trzy grupy: pary, grupy i gromady. Klasyfikacja ta oparta jest z jednej strony na liczności (para to po prostu dwa obiekty), a z drugiej - na zawartej wewnątrz energii i obecności pewnych zjawisk fizycznych. Leżące pośrodku grupy znane są ze szczególnie dużej częstotliwości występowania zjawisk fizycznych związanych z oddziaływaniami międzygalaktycznymi, takimi jak choćby kolizje, wypływy materii, burze formacji gwiazdowej, czy tworzenie się karłowatych galaktyk pływowych. 

Najbardziej znaną grupą galaktyk jest znany od lat 70tych XIX wieku Kwintet Stephana - niewielkie zgrupowanie pięciu galaktyk w konstelacji Pegaza. Kwintet znany jest przede wszystkim z wielkiego, rozciągającego się na prawie sto tysięcy lat świetlnych frontu uderzeniowego, wywołanego opadaniem jednej z galaktyk na pozostałe. Ale historia tej grupy to nie tylko wielki front uderzeniowy, ale też poprzednie interakcje, współczesna aktywność gwiazdotwórcza, czy otoczka z namagnesowanej materii. W trakcie wykładu postaram się przybliżyć historię badań Kwintetu i pokazać na jego przykładzie, jak skomplikowana może być - pozornie prosta - niewielka grupa galaktyk.