Wczesny Wszechświat a współczesna fizyka jądrowa

Tradycja postrzegania materii niebieskiej jako doskonałego a przez to niezmiennego bytu miała swoje źródła w myśli starożytnej, a w szczególności w poglądach Arystotelesa. Jeszcze w pierwszych dekadach XX wieku Albert Einstein usiłował znaleźć stacjonarne rozwiązanie dla pola grawitacyjnego w ramach sformułowanej przez siebie Ogólnej Teorii Względności. Aby uzyskać stacjonarny obraz Wszechświata musiał do swoich równań dołączyć dodatkowy człon zawierający słynną Stałą Kosmologiczną. Jednak wiek XX ostatecznie rozprawił się z obrazem trwającego niezmiennie Wszechświata.

W ramach wykładu przedyskutowane zostaną najważniejsze obserwacje doświadczalne, które przyczyniły się do rewolucji w postrzeganiu Wszechświata jako bytu dynamicznego podlegającego przemianom na skutek ciągłego rozszerzania się (ekspansji). Rozszerzanie się Wszechświata prowadzi to wielu implikacji, między innymi do takiej, że własności Wszechświata, czyli również własności materii wypełniającej Wszechświat mogą zmieniać się w czasie. Współcześnie obserwowany Wszechświat (jako całość) jest bardzo zimny, jednak przypuszczamy, że kiedyś był tak gorący iż materia wypełniająca go nie tylko nie mogła składać się z atomów, lecz nie mogły w nim istnieć nawet składniki jąder atomowych, jak neutrony i protony. Niezwykłe jest to – o czym będzie mowa w wykładzie - że we współczesnych laboratoriach możemy wytwarzać materie, której własności są zbliżone do materii z jakiej zbudowany był bardzo wczesny Wszechświat. Sygnalizowany temat będzie okazją do wprowadzenia słuchaczy w stosunkowo nową dyscyplinę badawczą zajmującą się fizyką zderzeń jąder atomowych przy ultra-relatywistycznych energiach.      

Prelegent